KỶ NIỆM 92 NĂM NGÀY THÀNH LẬP ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH (26/3/1931 - 26/3/2023)

 

NHỚ NHỮNG LỜI DẠY CỦA BÁC HỒ 

DÀNH CHO THANH NIÊN

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại luôn dành những tình cảm tốt đẹp cũng như thời gian, công sức, trí tuệ của mình để giáo dục, bồi dưỡng các thế hệ thanh niên Việt Nam đến với cách mạng, tham gia vào quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc… Bởi theo Người thanh niên luôn là lực lượng tiên phong, xung kích trên các mặt trận, góp phần xây dựng hoà bình. Bác rất tin tưởng ở thanh niên - lực lượng hậu bị của Đảng và là lực lượng cách mạng cho đời sau.

Ngay từ thời trẻ, Người đã ý thức được vai trò của thanh niên trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc là vô cùng to lớn. Như tình cảm của một người cha đối với con, Bác Hồ hiểu rõ những ưu, nhược điểm của thanh niên nước ta. Bác luôn căn dặn thanh niên: “Thanh niên sẽ làm chủ nước nhà. Phải học tập mãi, tiến bộ mãi, mới thật là thanh niên”. Bác luôn nhấn mạnh đến việc học tập, vấn đề cốt lõi để các thế hệ thanh niên trang bị cho mình sự hiểu biết, vốn kiến thức, một trong những điều kiện tiên quyết để đảm bảo cho các thế hệ thanh niên có thể vươn mình ra biển lớn, lấy sức trẻ làm giàu cho Tổ quốc, quê hương.

Có thể khẳng định rằng, chăm lo, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một bộ phận quan trọng trong hệ thống tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người đã dành cho thế hệ trẻ những tình cảm và sự quan tâm sâu sắc.

Nhân dịp kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931-26/3/2016). Nhân dịp này, xin được trích dẫn những lời dạy mà lúc sinh thời Bác đã dành cho các thế hệ thanh niên Việt Nam để thấy được những tình cảm sâu sắc, sự quan tâm bồi dưỡng những thế hệ thanh niên của Bác kính yêu.

 Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh”.

(Thư gửi Thanh niên An Nam, 1925)

“… ngày nay chúng ta phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên toàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nhà nước trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai cùng các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

(Thư gửi các em học sinh nhân Ngày khai trường đầu tiên
 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tháng 9/1945).

“Hỡi anh chị em thanh niên Nam Bộ!

Tôi thề cùng các bạn giữ vững nền độc lập tự do của nước Việt Nam. Dẫu có phải hy sinh đến nửa số dân tộc, ta cũng quyết hy sinh. Cuộc kháng chiến tự vệ chính nghĩa của dân tộc Việt Nam phải toàn thắng”.

(“Lời kêu gọi thanh niên Nam Bộ”, ngày 30/10/1945)

“... Một năm khởi đầu từ mùa Xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa Xuân của xã hội.

Vậy qua năm mới, các cháu phải xung phong thực hành “đời sống mới”.

Đời sống mới là:

- Hăng hái, kiên quyết, không sợ khó, không sợ khổ.

- Phải siêng học, phải siêng làm, phải tiết kiệm.

- Việc nên làm (như ủng hộ kháng chiến, tăng gia sản xuất) thì ta không chờ ai nhắc nhủ.

- Việc nên tránh (như tự tư tự lợi) thì ta không đợi ai ngăn ngừa”

 (Gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc nhân dịp Tết sắp đến,
1 - 1946, Sđd, tập 4, trang 167.)

“… Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó”.

 (“Thư gửi các bạn thanh niên”, ngày 12/8/1947)

            “Không có việc gì khó

             Chỉ sợ lòng không bền

             Đào núi và lấp biển

             Quyết chí ắt làm nên”.

(Bài thơ Bác tặng Đơn vị thanh niên xung phong 312
 làm đường tại xã Cẩm Giàng, Bạch Thông, Bắc Kạn, ngày 28/3/1951)

“Ưu điểm của thanh niên ta là hăng hái, giàu tinh thần xung phong. Khuyết điểm là ham chuộng hình thức, thiếu thực tế, bệnh cá nhân, bệnh anh hùng. Rất mong toàn thể thanh niên ta ra sức phát triển những ưu điểm và tẩy sạch những khuyết điểm ấy. Huy hiệu của thanh niên ta là “tay cầm cờ đỏ sao vàng tiến lên”. Ý nghĩa của nó là: Phải xung phong làm gương mẫu trong công tác, trong học hỏi, trong tiến bộ, trong đạo đức cách mạng. Thanh niên phải thành một lực lượng to lớn và vững chắc trong công cuộc kháng chiến và kiến quốc. Đồng thời phải vui vẻ, hoạt bát. Bác mong mỗi cháu và toàn thể các cháu nam nữ thanh niên cố gắng làm tròn nhiệm vụ, để xứng đáng với cái huy hiệu tươi đẹp và vẻ vang ấy”.

(Thư gửi thanh niên, tháng 4/1951, Hồ Chí Minh toàn tập)

 “Kháng chiến càng tiến tới, công việc ngày càng nhiều, chúng ta cần củng cố và phát triển Ðội TNXP để bảo đảm thêm công việc kháng chiến và đào tạo cán bộ sau này. Nhiệm vụ của Ðội TNXP là xung phong mọi việc bất kỳ việc khó, việc dễ và phục vụ đến ngày kháng chiến thành công. Ðó là nhiệm vụ rất vẻ vang của thanh niên”.

(“Ðội Thanh niên xung phong” đăng trên báo Nhân Dân số 147, 1953)

 “Nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nước nhà đã cho mình những gì. Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào cho ích lợi nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng nào?”

(Bài nói chuyện với sinh viên và thanh niên trong
Lễ khai mạc Trường Đại học Nhân dân Việt Nam ngày 19/11/1955)

 “Tính trung bình thanh niên chiếm độ 1 phần 3 tổng số nhân dân – tức là một lực lượng to lớn. Lực lượng to lớn thì phải có nhiệm vụ to lớn”

(“Nhiệm vụ của thanh niên ta”, báo Nhân dân ngày 20/12/1955)

“Người ta thường nói: Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Để thật xứng đáng là người chủ của một nước xã hội chủ nghĩa, thanh niên ta quyết tâm thực hiện mấy điều sau đây:

- Phải thấm nhuần đạo đức cách mạng tức là khiêm tốn, đoàn kết, thực hành chủ nghĩa tập thể, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, người tiên tiến thì giúp đỡ người kém, người kém phải cố gắng để tiến lên, ra sức cần kiệm xây dựng nước nhà.

- Phải nghiêm khắc chống chủ nghĩa cá nhân như tự tư tự lợi, tự kiêu, tự mãn, chỉ tham việc gì có danh tiếng, xem khinh những công việc bình thường. Phải chống tham ô, lãng phí.

- Phải cố gắng học hỏi để không ngừng nâng cao trình độ chính trị, văn hóa và kỹ thuật để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân.”

(Bài nói chuyện tại Đại hội Thanh niên tích
 cực lao động xã hội chủ nghĩa, ngày 17/3/960)

 “Thanh niên ta phải cố gắng học. Do hoàn cảnh trong xã hội cũ hạn chế nên số đông thanh niên công – nông ta ít được học. Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì nhất định phải có học thức”.

(Bài nói chuyện tại Đại hội lần thứ III
của Đoàn thanh niên Lao động Việt Nam, ngày 24/3/1961)

 “Bác rất yêu quý thanh niên:

- Vì thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai - tức là các cháu nhi đồng.

- Vì thanh niên là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hóa trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội.

- Vì thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ gìn trật tự trị an, bảo vệ Tổ quốc”.

(Bài nói chuyện tại Đại hội toàn quốc lần thứ hai
 của Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, ngày 20/12/1961)

 “Phải không sợ khổ, không sợ khó, thực hiện đâu cần thanh niên có, việc khó có thanh niên, gặp gian khổ phải đi lên phía trước, khi hưởng thụ phải hưởng thụ sau mọi người”.

(Bài phát biểu tại Hội nghị Cán bộ toàn miền Bắc, tháng 9/1962)

 Đảng, Chính phủ và Bác rất chú ý đến thanh niên. Bác vui lòng khen ngợi những cố gắng của thanh niên… Thanh niên phải xung phong đến những nơi khó khăn gian khổ nhất, nơi nào người khác làm ít kết quả, thanh niên phải xung phong đến làm cho tốt.

…

Trọn đời trung thành với sự nghiệp cách mạng, với Tổ quốc, với Đảng, với giai cấp.

Không sợ khổ, không sợ khó, thực hiện: "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm", "gian khổ thì đi trước, hưởng thụ sau mọi người".

Không nên tự cho mình là tài giỏi, không khoe công, không tự phụ.”

(Bài phát biểu tại Hội nghị cán bộ Đoàn Thanh niên
Lao động Việt Nam toàn miền Bắc, ngày 22/9/1962)

 “Bác muốn dặn thêm các cháu mấy điều:

- Phải luôn luôn nâng cao chí khí cách mạng “trung với nước, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Không sợ gian khổ, hy sinh, hăng hái thi đua tăng gia sản xuất và anh dũng chiến đấu, xung phong đi đầu trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước.

 - Phải tin tưởng sâu sắc ở lực lượng và trí tuệ của tập thể, của nhân dân. Tăng cường đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau. Nâng cao ý thức tổ chức và kỷ luật. Kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tự do.

- Luôn luôn trau dồi đạo đức cách mạng, khiêm tốn và giản dị. Chống kiêu căng, tự mãn. Chống lãng phí, xa hoa. Thực hành tự phê bình và phê bình nghiêm chỉnh, để giúp nhau cùng tiến bộ mãi.

- Ra sức học tập nâng cao trình độ chính trị, văn hoá, khoa học kỹ thuật và quân sự để cống hiến ngày càng nhiều cho Tổ quốc, cho nhân dân.

- Luôn luôn chú ý dìu dắt và giáo dục thiếu niên và nhi đồng, làm gương tốt về mọi mặt cho đàn em noi theo”.

(Thư gửi thanh niên Ngày 2/9/1965, Báo

 “Các cháu xứng đáng là những thanh niên ưu tú của nhân dân Việt Nam anh hùng. Và, giặc Mỹ đã thua to ở hai miền nước ta, chúng đang thất bại ngày càng nặng nề hơn ở miền Nam, nhưng chúng vẫn rất ngoan cố chưa chịu từ bỏ âm mưu xâm lược nước ta. Vì vậy, Bác nhắc nhở các cháu: Phải nêu cao ý chí chiến đấu, tinh thần cảnh giác cách mạng, cùng quân dân ta quyết tâm đánh thắng hoàn toàn giặc Mỹ xâm lược; luôn luôn đoàn kết, ra sức học tập chính trị, kỹ thuật, văn hóa để ngày càng tiến bộ, đem hết nhiệt tình tài năng của tuổi trẻ cống hiến thật nhiều cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước”.

(Thư khen ngợi đơn vị TNXP 333 có nhiều thành
tích xuất sắc trên các tuyến đường Khu Bốn ác liệt, ngày 27/1/1969)

  “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa “hồng” vừa “chuyên”.

(Di Chúc của Người)

Ban quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh

NGÀY QUỐC TẾ HẠNH PHÚC 20/3/2023

“HẠNH PHÚC CHO MỌI NGƯỜI” 

 

Ngày 20/3 hàng năm còn được gọi là Ngày Quốc tế Hạnh phúc, với thông điệp: Cân bằng, hài hòa là một trong những chìa khóa để mang đến hạnh phúc.

Ngày Quốc tế Hạnh phúc, hay còn gọi là "Ngày Hạnh phúc", bắt nguồn từ Vương quốc Phật giáo Bhutan Himalaya. Đây là ngày để cả thế giới quan tâm đến vấn đề cốt lõi trong cuộc sống, đó là làm sao để tìm được thật nhiều niềm vui trong cuộc sống.

Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3) được chính thức công bố tại Hội nghị của Liên Hợp Quốc (tháng 6/2012) theo đề xuất của Vương quốc Bhutan, một quốc gia nhỏ bé ở khu vực Nam Á, nằm sâu trong lục địa phía Đông dãy Himalaya. Từ năm 1970, bên cạnh các chỉ số về kinh tế thường được dùng để đánh giá về sự giàu có vật chất, nhà vua của Vương quốc Bhutan đã đưa ra một cách thức mới đánh giá sự thịnh vượng của xã hội, đó là thông qua chỉ số hạnh phúc quốc gia. Chỉ số này được tính toán dựa trên các yếu tố về sức khỏe, tinh thần, giáo dục, môi trường, chất lượng quản lý và mức sống của người dân. Bhutan là quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao đã ghi nhận uy thế của hạnh phúc quốc gia hơn là thu nhập quốc gia và nổi tiếng với việc thực thi mục tiêu tổng hạnh phúc quốc gia thay vì tổng sản phẩm quốc nội. Đại diện quốc gia Bhutan cho rằng, nhu cầu về Ngày Hạnh phúc này là đối với tất cả quốc gia và con người trên toàn thế giới để có những bước vượt lên trên sự khác biệt giữa các nước và con người trên toàn thế giới và liên kết, đoàn kết toàn nhân loại.

Ngày Quốc tế Hạnh phúc hay là Ngày Hạnh phúc (International Day of Happiness) là ngày 20 tháng 3 hàng năm, kể từ năm 2013. Ngày này là ý tưởng của chuyên gia Liên Hợp Quốc Jayme Illien đưa ra nhằm tôn vinh, phát triển và nâng cao hạnh phúc trên toàn cầu Trong năm 2011, Illien đã đưa ra ý tưởng và khái niệm về việc tạo ra một ngày mới toàn cầu về nhận thức, Ngày Quốc tế Hạnh phúc, cho các quan chức cấp cao của Liên Hợp Quốc. 

Ngày lễ quốc tế này được Đại hội đồng Liên Hiệp quốc quyết định chính thức khi tất cả 193 quốc gia thành viên nhất trí thông qua Nghị quyết A/RES/66/281 ngày 20 tháng 6 năm 2012, chọn để tôn vinh niềm hạnh phúc của nhân loại trên thế giới và với mục tiêu không chỉ là ngày mang ý nghĩa biểu tượng đơn thuần, mà còn là ngày của hành động, tích cực và nỗ lực nhiều hơn để xây dựng thế giới đại đồng, đem lại hạnh phúc cho người người trên trái đất. Ngày 20/3 hàng năm còn được gọi là Ngày Quốc tế Hạnh phúc, với thông điệp: Cân bằng, hài hòa là một trong những chìa khóa để mang đến hạnh phúc.

           Đến nay, đã có 193 quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam cùng cam kết ủng hộ, hành động, tích cực và nỗ lực nhiều hơn để xây dựng một thế giới đại đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống, xây dựng xã hội công bằng, phát triển bền vững, đem lại hạnh phúc cho nhân loại.

"Đối với mỗi người khác nhau, hạnh phúc có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Tuy nhiên, chúng ta đều công nhận rằng, hạnh phúc nghĩa là làm việc để chấm dứt xung đột, nghèo đói và các điều kiện không may mắn khác và rất nhiều đồng loại của chúng ta hiện đang phải sống trong các điều kiện đó. Hạnh phúc không phải là điều phù phiếm, cũng không phải là điều gì xa xỉ. Hạnh phúc là khát khao sâu xa của mọi thành viên trong gia đình nhân loại. Hạnh phúc không nên từ chối một ai và phải là của tất cả mọi người. Khát vọng này ẩn chứa trong cam kết của Hiến chương Liên Hợp Quốc để thúc đẩy hòa bình, công bằng, nhân quyền, tiến bộ xã hội và mức sống được cải thiện".

 Việt Nam hưởng ứng Ngày Quốc tế Hạnh phúc

       Hưởng ứng Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3 do Liên Hợp quốc phát động, ngày 26/12/2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2589/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án “Tổ chức các hoạt động nhân Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3 hàng năm”. Từ năm 2014, Việt Nam chính thức tổ chức các hoạt động nhân Ngày Quốc tế Hạnh phúc. Điều đó mang ý nghĩa lớn lao nhằm tiếp tục thực hiện mục tiêu phát triển an sinh xã hội, xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ và hạnh phúc; nâng cao nhận thức toàn xã hội về Ngày Quốc tế Hạnh phúc, để từ đó có hành động cụ thể, thiết thực xây dựng gia đình hạnh phúc, cộng đồng hạnh phúc của người Việt Nam; kêu gọi sự hợp tác, giúp đỡ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đối với các hoạt động nhân Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3).

          Các hoạt động hưởng ứng Ngày Quốc tế Hạnh phúc của Việt Nam là để cùng cả thế giới biểu thị mong muốn, niềm tin và quyết tâm phấn đấu vì một thế giới hòa bình, không có chiến tranh, không còn đói nghèo; một thế giới phát triển thịnh vượng và bền vững; một thế giới mà tất cả mọi người dù khác màu da, dân tộc, tôn giáo đều được hưởng trọn vẹn hạnh phúc. Để Ngày Quốc tế Hạnh phúc có ý nghĩa thiết thực và cao đẹp, chúng ta hãy cùng nhau chung sức, chung lòng, trách nhiệm, sáng tạo, quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công tác xóa đói, giảm nghèo, trong đó đặc biệt quan tâm tới các khu vực đồng bào dân tộc ít người còn nhiều khó khăn, tới các đối tượng chính sách dễ bị tổn thương. Hãy cùng nhau kế thừa, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp, hiếu nghĩa của dân tộc Việt Nam. Hãy yêu thương và sẻ chia để tìm thấy cho mình và giúp những người quanh ta, trước hết là gia đình, là những người thân có nhiều giây phút hạnh phúc đích thực!

PV.

KỶ NIỆM 113 NĂM NGÀY QUỐC TẾ PHỤ NỮ VÀ 1983 NĂM CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG

 Chủ tịch Hồ Chí Minh với phụ nữ Việt Nam

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm và đánh giá cao vai trò của phụ nữ Việt Nam trong quá trình phát triển của lịch sử dân tộc. Người xác định phụ nữ là một trong những nhân tố quyết định đến sự thành bại của cách mạng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, nhận thấy phụ nữ có nhiều khả năng làm lãnh đạo, từ cấp cơ sở đến trung ương, đo đó, Người đề nghị Đảng, Chính phủ và các cấp, các ngành phải đặc biệt chú ý, cất nhắc phụ nữ vào đúng những vị trí, chức vụ phù hợp với khả năng để chị em có điều kiện phát huy năng lực của mình.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nữ đại biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng, tháng 9 năm 1960

1. Bác Hồ mong muốn giải phóng phụ nữ và đánh giá cao vai trò, vị trí của phụ nữ trong xã hội

Ngay từ những năm tháng bôn ba tìm đường cứu nước, Bác Hồ luôn quan tâm đến phụ nữ và trẻ em ở những nước thuộc địa nói chung, Việt Nam nói riêng. Người cho đó là những lớp người khổ nhất trong những người khổ cực, họ không những phải chịu đựng nỗi đau của người dân mất nước, bị tước đoạt hết các quyền tự do, dân chủ mà còn bị ngược đãi, chà đạp lên cả phẩm giá con người.

Xuất phát từ lòng nhân ái bao la và sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau khổ mà người phụ nữ phải gánh chịu dưới chế độ thực dân, phong kiến nên Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt ra yêu cầu bức thiết phải giải phóng “nửa thế giới” khỏi “xiềng xích nô lệ”. Người xác định: “Phụ nữ chiếm một nửa tổng số nhân dân. Để xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải thật sự giải phóng phụ nữ và tôn trọng quyền lợi của phụ nữ”.

Trong tác phẩm “Ðường Kách mệnh”, Bác viết: “Ông Các Mác nói rằng: Ai đã biết lịch sử thì biết rằng muốn sửa sang xã hội mà không có phụ nữ giúp vào, thì chắc không làm nổi”; “Ông Lê-nin nói: Ðảng cách mệnh phải làm sao dạy cho đàn bà nấu ăn cũng biết làm việc nước, như thế cách mệnh mới gọi là thành công...” . Sau khi đã trở thành Chủ tịch nước, Người luôn dành tình cảm, sự ưu ái, ân cần của mình đối với phụ nữ.

Trong Thư gửi phụ nữ nhân dịp kỷ niệm Khởi nghĩa Hai Bà Trưng và ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1952), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò quan trọng của phụ nữ trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, Người viết: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”.

Điều này một lần nữa được Người khẳng định trong cuốn sách “Lịch sử nước ta”: “Phụ nữ ta chẳng tầm thường. Ðánh Ðông, dẹp Bắc làm gương để đời”. Tại Đại hội liên hoan phụ nữ “Năm tốt”, ngày 30/4/1964, Bác khẳng định: “Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phụ nữ ta đã góp phần khá lớn làm cho cách mạng thành công, kháng chiến thắng lợi vẻ vang (…) Trong hàng ngũ vẻ vang những anh hùng quân đội, anh hùng lao động, chiến sĩ thi đua và lao động tiên tiến đều có phụ nữ. Phụ nữ ta tham gia ngày càng đông và càng đắc lực trong các ngành kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội”.

Cùng với việc đánh giá cao sự đóng góp của phụ nữ trong kháng chiến, trong xây dựng đất nước, Bác căn dặn phụ nữ cần phải luôn cố gắng hơn nữa: “…Tất cả phụ nữ phải hăng hái nhận lấy trách nhiệm của người làm chủ đất nước, tức là phải ra sức thi đua tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm để xây dựng nước nhà, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Muốn làm tròn nhiệm vụ vẻ vang đó, phụ nữ ta phải xoá bỏ cái tâm lý tự ty và ỷ lại; phải có ý chí tự cường, tự lập; phải nâng cao lên mãi trình độ chính trị, văn hóa, kỹ thuật (…) Vậy chị em phụ nữ ta phải nhận rõ địa vị người làm chủ và nhiệm vụ người làm chủ nước nhà; phải có quyết tâm mới, đạo đức mới, tác phong mới để làm trọn nghĩa vụ mới của mình là góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà”.

Ngày 9-3-1961, khi nói chuyện với các đại biểu dự Đại hội Phụ nữ toàn quốc lần III, Bác dặn dò phụ nữ phải nhận rõ địa vị làm chủ của mình: “Ngay từ khi mới thành lập, Đảng ta đã nêu rõ chính sách nam nữ bình đẳng. Hiến pháp ta đã xác định chính sách đó. Trong mọi việc, Đảng và Chính phủ ta luôn luôn quan tâm giúp đỡ phụ nữ. Vậy chị em phụ nữ ta phải nhận rõ địa vị làm người chủ và nhiệm vụ người làm chủ nước nhà; phải có quyết tâm mới, đạo đức mới, tác phong mới để làm trọn nghĩa vụ mới của mình là góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà, trước mắt là thi đua hoàn thành tốt kế hoạch năm nay, để làm đà tốt cho cả kế hoạch 5 năm, để xây dựng đời sống tươi vui hạnh phúc cho nhân dân ta, cho con cháu ta”.

Tại Đại hội liên hoan Phụ nữ “Năm tốt” (ngày 30/4/1964), Bác mong muốn chị em phải tích cực thi đua, cố gắng học tập, phấn đấu vươn lên: “Phụ nữ phải nâng cao tinh thần làm chủ, cố gắng học tập và phấn đấu; phải xoá bỏ tư tưởng bảo thủ, tự ti; phải phát triển chí khí tự cường, tự lập. Có như thế thì phong trào “Năm tốt” sẽ ngày càng lan rộng, ăn sâu và sẽ thực hiện 100% bình quyền, bình đẳng” .

Xuất phát từ vai trò, vị trí và những đóng góp của phụ nữ, Bác Hồ đã nhiều lần nêu rõ trách nhiệm của các cơ quan Đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho phụ nữ tham gia hoạt động, phấn đấu. Khi nói chuyện tại Lớp bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo cấp huyện (18/1/1967), Bác phê bình sự thiếu sót trong bồi dưỡng cán bộ nữ, Người đánh giá cao vai trò của cán bộ nữ đồng thời yêu cầu phải đấu tranh mạnh bệnh thành kiến hẹp hòi đối với phụ nữ: “Cán bộ nữ ít như vậy là một thiếu sót. Các đồng chí phụ trách lớp học chưa quan tâm đến việc bồi dưỡng cán bộ nữ. Đây cũng là thiếu sót chung ở trong Đảng. Nhiều người còn đánh giá không đúng khả năng của phụ nữ, hay thành kiến, hẹp hòi. Như vậy là rất sai. Hiện nay, có nhiều phụ nữ tham gia công tác lãnh đạo ở cơ sở. Nhiều người công tác rất giỏi. Có cháu gái làm chủ nhiệm hợp tác xã toàn thôn, không những hăng hái mà còn làm rất tốt. Các cháu gái ở các hợp tác xã thường có nhiều ưu điểm: ít mắc tệ tham ô, lãng phí, không hay chè chén, ít hống hách, mệnh lệnh như một số cán bộ nam, có đúng như thế không? Bác mong rằng các đồng chí hãy thật sự sửa chữa bệnh thành kiến, hẹp hòi đối với phụ nữ. Các cô, nhất là các cô ở huyện, phải đấu tranh mạnh. Vì các cô mà không đấu tranh thì những đồng chí nam có thành kiến với phụ nữ sẽ không tích cực sửa chữa” .

Trước lúc đi xa, Người vẫn đau đáu một nỗi niềm: “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày càng thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo” .

Trong bản Di chúc để lại cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trước lúc đi xa, Người đã không quên nhắc tới phụ nữ Việt Nam: “Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất, Ðảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên. Ðó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ”.

Những lời chỉ dạy, quan tâm của Người đối với phụ nữ từ khi ra đi tìm đường cứu nước, cho đến những lời di chúc để lại trước lúc đi xa, đều thể hiện tình cảm cao quý, lòng yêu mến và đánh giá cao vai trò của người phụ nữ trong xã hội. Đó vừa là tình cảm, vừa là huấn thị thiêng liêng mà Bác dành cho phụ nữ Việt Nam.

2. Phụ nữ Việt Nam làm theo lời Bác dạy

Đáp lại niềm tin tưởng và tình cảm trân quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phụ nữ Việt Nam đã không quản ngại khó khăn vất vả, luôn anh dũng chiến đấu, kề vai sát cánh cùng nam giới trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc để đấu tranh giành độc lập cho dân tộc, thống nhất đất nước. Không chỉ trên tiền tuyến mà ở cả hậu phương, chị em phụ nữ cũng luôn phấn đấu thi đua tăng gia sản xuất, nuôi dạy con ngoan, làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến.

Vị thế của người phụ nữ ngày càng được nâng cao trong gia đình và ngoài xã hội. Họ không chỉ làm tốt thiên chức “làm vợ, làm mẹ” mà còn hoàn thành vai trò của một người công dân với xã hội. Các thế hệ phụ nữ Việt Nam luôn nỗ lực phấn đấu, rèn luyện để tiếp tục phát huy những truyền thống hào hùng của phụ nữ Việt Nam, tích cực trên mọi mặt trận, góp phần xây dựng đất nước, quê hương ngày càng giàu mạnh, văn mình, xây dựng và phát triển phong trào phụ nữ ngày càng phát triển.

Khắc sâu lời dạy của Người, ngày nay “một nửa thế giới” đã nỗ lực vươn lên để khẳng định mình. Vị thế của người phụ nữ ngày càng được nâng cao trong gia đình và ngoài xã hội. Họ không chỉ làm tốt thiên chức “làm vợ - làm mẹ” mà còn hoàn thành tốt vai trò của một người công dân đối với xã hội. Thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước phụ nữ Việt Nam đã có mặt trên tất cả các lĩnh vực công tác của đời sống xã hội, ngày càng có nhiều chính trị gia; nhà lãnh đạo, quản lý; nhà khoa học và doanh nhân thành đạt  là phụ nữ.

Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự nỗ lực của chị em phụ nữ cả nước, công tác phụ nữ trong những năm qua đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói giảm nghèo, xây dựng và phát triển đất nước. Ðể phong trào phụ nữ tiếp tục phát triển, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, các cấp ủy đảng, chính quyền, các bộ, ban, ngành và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cần phối hợp, tạo điều kiện để phụ nữ có cơ hội cống hiến nhiều hơn cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tiếp tục phát huy truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” trong thời kỳ mới, xứng đáng với tám chữ vàng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành tặng phụ nữ Việt Nam./.

TS Minh Dương – Ths Duy Tiến

KỶ NIỆM 68 NĂM NGÀY THẦY THUỐC VIỆT NAM (27/02/1955 – 27/02/2023)

 

SỨC KHỎE NGƯỜI DÂN LÀ TRÊN HẾT

 

Trẻ tuổi, giỏi nghề, anh Phạm Hoàng Phước - Trưởng Trạm Y tế Phường 11, Trung tâm Y tế Quận 5 luôn được đồng nghiệp và người dân trên địa bàn quý mến.

Sinh năm 1989, anh Phạm Hoàng Phước có trong tay 2 tấm bằng đại học (chuyên ngành máy tính – Đại học Tôn Đức Thắng và chuyên ngành y học cổ truyền – Đại học Y dược TP.HCM). Dù thích cả 2 chuyên ngành nhưng cuối cùng, anh Phước vẫn quyết định gắn bó với nghề y, đó cũng là nghề truyền thống của gia đình. Anh kể, cha và ông nội mình đều là lương y nên từ nhỏ, anh đã được cha mình truyền lửa nghề và hướng dẫn tận tình cũng như cho tiếp xúc với các loại thuốc Đông y. Đó cũng là lý do, anh chọn ngành y.

Không ngại vất vả

Sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành y học cổ truyền vào cuối năm 2012, đầu năm 2013, anh Phước đến công tác tại Trạm y tế Phường 13 và từ đó cho đến nay, anh được điều chuyển qua nhiều Trạm y tế trên địa bàn Quận 5. Dù ở bất kỳ đơn vị nào, được giao bất kỳ nhiệm vụ nào nhưng với sự yêu nghề, tinh thần ham học hỏi, anh Phước vẫn luôn hoàn thành tốt công việc. Cũng chính tinh thần trách nhiệm, sự nhiệt huyết, anh lần lượt được giao giữ trọng trách phó trạm rồi Trưởng Trạm dù tuổi đời còn khá trẻ. Năm 2020, khi dịch Covid-19 bùng phát, anh được phân công phụ trách Trạm y tế Phường 11. Đây là thử thách rất lớn bởi thời điểm đó, nhân sự tại trạm rất ít (chỉ có 3 người) trong khi khối lượng công việc lại rất lớn, nhất là khi dịch diễn biến phức tạp, tỉ lệ lây nhiễm trong cộng đồng cao, TP phải áp dụng các biện pháp giãn cách xã hội.

Anh kể thời điểm căng thẳng nhất là giữa năm 2021, các ca lây nhiễm trong cộng đồng tăng nhanh, rất cần sự hỗ trợ về y tế. Với nguồn nhân lực hạn chế, dù đã được tăng cường nhưng cũng chỉ có 5 người nên anh em ai cũng vô cùng vất vả. Bất kể giờ giấc, chỉ cần người dân điện thoại thông báo cần sự hỗ trợ y tế, thuốc men, oxy… là các nhân viên y tế phải ngay lập tức có mặt. Không ngày nào công việc kết thúc trước 11 giờ đêm, nhiều hôm, anh và mọi người phải đi cấp cứu bệnh nhân lúc 2 giờ sáng. Anh Phước tâm sự: “Thời điểm đó, ai cũng kiệt sức nhưng sinh mạng con người là trên hết, dù mệt đến đâu, chúng tôi cũng phải luôn trong tư thế sẵn sàng, thậm chí khi phường thiếu nhân sự chuyển bệnh nhân, anh em chúng tôi sẽ làm luôn công việc chuyển bệnh”. Để kịp thời cấp cứu bệnh nhân, anh Phước và các anh em trong Trạm đều quyết định làm việc “3 tại chỗ” suốt nhiều tháng trời. 10 năm trong nghề, đối với anh, đó là khoảng thời gian đáng nhớ nhất, dù vất vả nhưng anh cảm nhận sâu sắc được ý nghĩa công việc mình làm.

Sáng kiến giúp đồng nghiệp giảm tải áp lực

Không chỉ lăn xả trong công việc, anh Phước còn được đồng nghiệp quý mến bởi tư duy sáng tạo, luôn mày mò tìm các giải pháp giúp tiến độ công việc được đẩy nhanh đồng thời đảm bảo an toàn cho cả bệnh nhân và nhân viên y tế. Trong đó phải kể đến sáng kiến thiết kế phần mềm quản lý bệnh nhân tâm thần và sáng kiến “Thiết kế trang thiết bị kiểm tra thân nhiệt tự động” được thực hiện vào năm 2021.

Chia sẻ quá trình thực hiện ý tưởng, anh Phước cho biết, dịch bệnh diễn biến phức tạp suốt từ năm 2020, việc tiếp xúc gần để kiểm tra thân nhiệt khi tiếp nhận (bệnh nhân, nhân viên y tế, đối tác đến liên hệ công tác) gây nguy cơ lây nhiễm cao nếu có nguồn bệnh. Bên cạnh đó, khi thực hiện bấm nhiệt độ phải thêm nhân sự để thao tác, lấy kết quả từ máy chậm gây ùn tắc, nhất là trong công tác tiêm chủng. Trăn trở những vấn đề đó, anh Phước đã chủ động tìm tòi, nghiên cứu, học tập và cập nhật kiến thức từ nhiều nguồn để chế tạo thành công trang thiết bị kiểm tra thân nhiệt tự động. Thiết bị kiểm tra thân nhiệt này có thể sử dụng rộng rãi trong bệnh viện, trạm y tế, khu cách ly, góp phần đẩy lùi dịch bệnh Covid-19 tại địa phương. Mặt khác, chi phí để chế tạo thiết bị kiểm tra thân nhiệt tự động này chỉ bằng một phần nhỏ so với chi phí mua thiết bị tương tự trên thị trường và có thể sửa chữa nên rất tiết kiệm. Vì vậy khi máy kiểm tra thân nhiệt tự động được áp dụng không chỉ giúp đơn vị tiết kiệm chi phí mà còn giúp giảm tải công việc cho nhân viên và hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.

Là đồng nghiệp có thâm niên gắn bó tại Trạm Y tế Phường 11 và có thời gian dài làm việc cùng anh Phước, cô Trần Thị Quyền Trinh (nữ hộ sinh) nhận xét: “Phước rất có tâm với nghề và với đồng nghiệp. Dù là quản lý nhưng em không nề hà vất vả, sẵn sàng choàng gánh công việc, luôn nhận phần khó về mình. Vì vậy, em ấy xứng đáng được nhận Giải thưởng Trần Văn Kiểu năm nay”    

Luôn tận tụy, hết lòng vì bệnh nhân, những nỗ lực của anh Phước đã được ghi nhận. Năm 2022, anh vinh dự nhận Bằng khen cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong công tác hỗ trợ phòng, chống dịch Covid-19 tại TP HCM của Ủy ban nhân dân TP.HCM và được Công đoàn Trung tâm Y tế Quận 5 tặng Giấy khen vì “Đã có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước, là gương điển hình trong phong trào thi đua Lao động giỏi, Lao động sáng tạo”, đạt giải thưởng Trần Văn Kiểu năm 2022.

HD

KỶ NIỆM 80 NĂM ĐỀ CƯƠNG VĂN HÓA VIỆT NAM RA ĐỜI (THÁNG 02/1943 – 2/2023)

  KỶ NIỆM 80 NĂM

ĐỀ CƯƠNG VĂN HÓA VIỆT NAM RA ĐỜI

(THÁNG 02/1943 – 2/2023)

Tư tưởng của Bác Hồ về văn hóa vẫn luôn là “sợi chỉ đỏ”

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa với sự phát triển của đất nước. Tư tưởng của Người về văn hóa chiếm một vị trí hết sức quan trọng, hiện vẫn là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt quá trình phát triển văn hóa Việt Nam.

Nhiều nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh đã chỉ ra, dù không có tác phẩm riêng bàn về văn hóa nhưng qua những bài phát biểu, nói chuyện tại các hội nghị; qua thư từ, ghi chép cá nhân, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành mối quan tâm đặc biệt đến sự nghiệp phát triển văn hóa và con người Việt Nam. Trong bài phát biểu tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (ngày 24/11/1946), Người đặc biệt nhấn mạnh đến tầm quan trọng, tính đi trước đón đầu của văn hóa - ngọn lửa soi đường, dẫn lối cho dân tộc đi đến những thắng lợi: “Số phận dân ta là ở trong tay dân ta. Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”.

 

 Trong Di chúc, Bác vẫn đau đáu căn dặn: “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của Nhân dân”. Có thể thấy, đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, lĩnh vực văn hóa và phát triển văn hóa luôn có tầm quan trọng ngang với kinh tế và phát triển kinh tế. Kinh tế có tác dụng nâng cao đời sống vật chất, còn văn hóa nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân. Đây là hai lĩnh vực liên kết biện chứng, gắn bó mật thiết trong đời sống xã hội.

=

Có thể thấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra vai trò đặc biệt của văn hóa trong đời sống tinh thần của xã hội, văn hóa có vai trò định hướng tư tưởng, văn hóa gắn liền với xây dựng con người mới và là động lực phát triển của xã hội. Bên cạnh những chủ trương, chính sách, Bác cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc, đó là những tác phẩm văn học, nghệ thuật cổ điển, nghệ thuật truyền thống. Bác xem các loại hình văn học dân gian như tục ngữ, vè, ca dao… là những viên ngọc quý của dân tộc.

Như tư liệu lịch sử đã ghi lại, Người thường nhắc nhở mọi người, đặc biệt là những người làm nghệ thuật phải luôn biết trân trọng, bảo tồn và phát huy giá trị của di sản dân tộc. Người căn dặn văn nghệ sĩ phải tôn trọng, giữ gìn và phải phát triển cho hết cái hay, cái đẹp của di sản văn hóa dân tộc.

 

Bác cũng nhấn mạnh đến yếu tố kế thừa, chọn lọc và phát triển để giữ gìn vốn văn hóa quý báu của dân tộc, khôi phục những yếu tố tích cực trong kho tàng văn hóa dân tộc, loại bỏ những yếu tố tiêu cực trong đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân, những cái cũ phiền phức, phát triển những cái cũ mà tốt, phải triệt để làm những cái mới và hay, phải tẩy sạch những gì mà giáo dục thực dân để lại.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa đã và đang là định hướng lớn cho việc xây dựng và phát triển nền văn hóa nước ta. Những tư tưởng, quan điểm của Bác dù trực tiếp hay gián tiếp bàn về văn hóa đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành “kim chỉ nam” trong việc hoạch định kế hoạch phát triển văn hóa. Nhiều nghị quyết liên quan đến vấn đề này đã được ban hành đi vào cuộc sống, tiếp tục khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước.

Tự hào một Quận 5 năng động về kinh tế, phong phú về văn hóa, càng tự hào hơn khi Quận 5 có đến 19 di tích được công nhận trong đó có 11 di tích cấp quốc gia và 8 di tích cấp Thành phố. Bên cạnh đó, Quận 5 còn có 109 thiết chế văn hóa đa dạng: Lăng, Nhà cổ, Khu phố cổ, bia tưởng niệm, tượng đài, Chùa, Tịnh xá, Nhà thờ, Hội quán, Từ đường, Đình, Đền, Miếu và nhiều điểm sinh hoạt cộng đồng. Ngoài ra, Quận 5 còn có 8 công trình, địa điểm dự kiến xếp hạng theo Quyết định 923/QĐ – UBND của Ủy ban nhân dân Thành phố về thực hiện kiểm kê di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh các thiết chế văn hóa trên qua khảo sát thống kê tại 10 di tích được công nhận, Quận 5 hiện có 355 hiện vật và 259 cặp liễn đối, hoành phi, bài vị, văn bia có giá trị cần được bảo tồn.

Ngoài ra, Từ những năm 1990 cho đến nay qua gần 30 năm tổ chức, Lễ hội Nguyên tiêu diễn ra tại Quận 5 ngày càng được nâng cao về quy mô và hình thức tổ chức, thành công của Lễ hội Nguyên tiêu đó là huy động được cộng đồng người Hoa ở Quận 5, các nguồn lực xã hội cùng chung sức tạo nên một thương hiệu Lễ hội Nguyên Tiêu tại Quận 5 với nét riêng đặc trưng của Vùng Chợ Lớn. Ngày 22 tháng 01 năm 2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 262/QĐ-BVHTTDL về việc công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Tập quán xã hội và tín ngưỡng Tết Nguyên tiêu của người Hoa Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh”.

Tất cả các thiết chế văn hóa trên là tài sản có giá trị về mặt lịch sử chính trị, tư tưởng góp phần giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc, định hướng nhân cách và lối sống tốt đẹp trong Nhân dân.

PV

HỒ CHÍ MINH VỚI SỰ NGHIỆP CHǍM SÓC BẢO VỆ NÂNG CAO SỨC KHOẺ NHÂN DÂN

KỶ NIỆM 68 NĂM NGÀY THẦY THUỐC VIỆT NAM

 (27/02/1955 – 27/02/2023)

HỒ CHÍ MINH VỚI SỰ NGHIỆP

CHǍM SÓC BẢO VỆ NÂNG CAO SỨC KHOẺ NHÂN DÂN

PTS. Nguyễn Thế Thắng

 

Sức khoẻ là tài sản quý báu của mỗi con người, mỗi gia đình và mỗi quốc gia. Sức khoẻ của nhân dân là một nhân tố quan trọng trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Nhận thức sâu sắc điều đó, nên Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như khi xây dựng xã hội mới đều rất quan tâm đến vấn đề chǎm sóc và bảo vệ sức khoẻ của nhân dân. Hoạt động và những ý kiến của Người về vấn đề này, cho đến nay vẫn đang có giá trị là kim chỉ nam cho Đảng, Nhà nước ta và nhất là ngành y tế trong sự nghiệp chǎm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khoẻ của nhân dân.

 Từ những nǎm 20 của thế kỷ này, trên các sách báo tiếng Pháp lưu hành ở châu Âu và các thuộc đại của Pháp như Le Paria, Inprekor, La vie Ourvierè, L'Humanitè v,v.. Nguyễn ái Quốc đã vạch trần các tội ác của chủ nghĩa đế quốc Pháp. Tố cáo tội ác phá hoại và huỷ diệt nòi giống người bản xứ dưới nhiều hình thức của chủ nghĩa đế quốc nói chung và của bọn thực dân Pháp ở nước ta nói riêng.

 ở Việt Nam, Đông Dương, dưới ách thống trị, bóc lột của đế quốc Pháp và bè lũ tay sai phong kiến, nạn đói, các dịch bệnh xảy ra thường xuyên, dân số suy giảm. Vì vậy, Nguyễn ái Quốc đi đến kết luận rằng; "Mọi chế độ thực dân đế quốc đều tiêu diệt hết các nòi giống bản xứ, và muốn cứu vãn những nòi giống này, ta phải lật đổ chủ nghĩa đế quốc".

 Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, trong điều kiện có chính quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức quan tâm đến việc chǎm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khoẻ của nhân dân, nhằm tǎng cường sức mạnh của quốc gia trong việc xây dựng, kháng chiến và bảo vệ Tổ quốc. Sức khoẻ của dân được tǎng cường, nước nhà mới vững mạnh. Người nói: Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới làm thành công. Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân khở mạnh tức là cả nước khoẻ mạnh khoẻ... Dân cường thì quốc thịnh.

 Vì vậy, việc chǎm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khoẻ của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước trong xây dựng xã hội mới, xây dựng xã hội chủ nghĩa. Bởi vì theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, thì chủ nghĩa xã hội: làm sao cho nhân dân đủ ǎn, đủ mặc, ngày càng sung sướng, ai nấy được đi học, ốm đau có thuốc, già không lao động được thì nghỉ, ngành y tế phải là nòng cốt trong việc chǎm lo sức khoẻ của nhân dân.

 

Nói đến y tế, trước hết là phải lo giữ gìn sức khoẻ của nhân dân. Song, thực ra y tế không chỉ có phòng bệnh và chữa bệnh, tức bảo vệ sức khoẻ cho nhân dân, mà còn phải chǎm sóc sức khoẻ cho nhân dân. Do đó, muốn cho dân cường, quốc thịnh thì nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước nói chung và của ngành y tế nói riêng phải kết hợp thực hiện: chǎm sóc, bảo vệ để nâng cao sức khoẻ của nhân dân.

 Nhằm mục đích đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu ra phương châm chỉ đạo trong việc xây dựng nền y học của dân tộc ta là phải dựa trên nguyên tắc khoa học, dân tộc và đại chúng. Người khẳng định, chúng ta phải xây dựng được một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta.

 Nguyên tắc đại chúng trong tư tưởng Hồ chí Minh về xây dựng các ngành khoa học, cũng như ngành y, không phải là hạ thấy hay tầm thường hoá khoa học hay y học, mà, Người yêu cầu khoa học vốn từ sản xuất mà ra và phải trở lại phục vụ sản xuất, phục vụ quần chúng, nhằm nâng cao nǎng suất lao động và không ngừng cải thiện đời sống nhân dân. Vì vậy, nói "đại chúng" là yêu cầu khoa học, ở đây là sự phát triển y học phải nhằm phục vụ đại chúng chứ không phải phục vụ một "tiểu chúng" có tiền của, là cần có những hoạt động, phong trào y tế có tính quần chúng rộng lớn nhằm giữ gìn, tǎng cường sức khoẻ cho nhân dân.

 Khoa học và dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền y học nước nhà có nghĩa là cần phát triển y học cổ truyền dân tộc. Kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại. Bởi vì, như Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: Ông ch ta ngày trước có nhiều kinh nghiệm quý báu bằng cách chữa bệnh bằng thuộc ta, thuốc bắc. Để mở rộng phạm vi y học, các cô, các chú cũng nên chú trọng nghiên cứu và phối hợp thuộc "Đông" và thuốc Tây". Song, trước đây, các triều đình phong kiến không có chủ trương phát triển khuyến khích, thi cử kén chọn nhân tài y học như đối với các việc học khác. Dưới thời pháp thuộc, Đông y và thuộc Nam cũng không được chính quyền coi trọng, chỉ từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh Đảng ta lãnh đạo cách mạng, việc Đông - Tây y kết hợp mới được chú trọng. Thực tế, có những bệnh tật và một số vấn đề lý luận y học, tây y hiện nay cũng chưa giải quyết được, mà Đông y hoặc thuốc Nam, thuốc Bắc có thể giải quyết dễ dàng. Cho nên kết hợp Đông - Tây không chỉ là vấn đề của nước ta trong xây dựng y học, mà còn là vấn đề có tính quốc tế trong y học và cả trong nhiều lĩnh vực khác, v.v..

 

Với tầm nhìn của nhà tư tưởng và lãnh tụ, Hồ Chí Minh chỉ ra vai trò quan trọng và mối quan hệ mật thiết giữa y học với chính trị, kinh tế, vǎn hoá, nghệ thuật, v.v.. Đó là, Người yêu cầu từ mỗi con người cho đến toàn dân, và các cấp uỷ đảng, chính quyền nhà nước đều phải có trách nhiệm quan tâm đến sự nghiệp chǎm sóc, nhằm nâng cao sức khoẻ của nhân dân, chống lại các loại bệnh tật. Giải quyết các vấn đề này cần theo quan điểm dự phòng tích cực. Như Người thường nói, phòng bệnh hơn trị bệnh. Cần phải phát động ở khắp các địa phương, các ngành các cấp các phong trào vệ sinh phòng bệnh, rèn luyện thân thể, nhằm bảo vệ sức khoẻ nhân dân. Vì như người xưa nói thầy thuốc giỏi trị bệnh từ khi chưa phát.

 Tự bản thân Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong mọi điều kiện luôn chú ý giữ vệ sinh, rèn luyện thân thể, kết hợp hài hoà giữa nhanh nhẹn, khẩn trương với ung dung, thư thái. Người khuyên quốc dân đồng bào: Nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người yêu nước. Ngày nào cũng tập thì khí huyết lưu thông, tinh thần đầy đủ, như vậy là sức khoẻ... Tôi mong đồng bào ta ai cũng gắng tập thể dục. Tự tôi, ngày nào tôi cũng tập.

 Đối với đội ngũ cán bộ và nhân dân viên ngành y tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng có những lời dạy, lời khuyên nhằm giáp dục những cán bộ y tế trở thành những người thầy thuốc vừa có tài nǎng, vừa có đạo đức cao cả, xứng đáng với sự kính trọng của nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nói đến danh hiệu cao quý mà nhân dân hằng tôn vinh đối với người thầy thuốc có tài, có đức, hết lòng phụng sự nhân dân. "Lương y như từ mẫu". Cần phải luôn luôn ghi nhớ rằng người thầy thuốc giỏi, đồng thời phải là người mẹ hiền. Cần phải có tấm lòng của người mẹ hiền để thương yêu người bệnh và sǎn sóc người bệnh.

 Không đi vào những vấn đề cụ thể, thuộc chuyên môn y học. Từ góc độ Nhà lãnh đạo, Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra những lời khuyên, có giá trị không chỉ với ngành y tế mà còn có ý nghĩa với tất cả các ngành kinh tế, vǎn hoá, khoa học khác trong việc phấn đấu xây dựng cho ngành mình vững mạnh. Trong thư gửi Hội nghị cán bộ y tế 2-1955, Người khuyên: Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta. Đoàn kết thì vượt được mọi khó khǎn, giành được nhiều thành tích. Đoàn kết giữa cán bộ cũ và cán bộ mới. Đoàn kết tất cả những người trong ngành y tế, trừ các bộ trưởng, thứ trưởng, bác sĩ, dược sĩ cho đến các anh chị em giúp việc. Bởi vì công việc và địa vị tuy có khác nhau, nhưng người nào cũng là một bộ phận cần thiết trong ngành y tế, trong việc phục vụ nhân.

 Vì vậy, mỗi cán bộ y tế cần luôn có tinh thần đoàn kết, tập thể, không ngừng học tập để tiến bộ cả về chính trị, tư tưởng, chuyên môn và kỹ thuật.

Trong Di chúc , viết tháng 5-1968, khi bàn về kế hoạch xây dựng lại đất nước sau chiến tranh, xây dựng lại các thành phố và làng mạc cho đẹp đẽ, đàng hoàng hơn, Người quan tâm ngay đến ngành y tế. Người cǎn dặn Đảng, Nhà nước phải: Khôi phục và mở rộng các ngành kinh tế, Phát triển công tác vệ sinh, y tế. Có thể nói, lấy phát triển công tác vệ sinh y tế làm nòng cốt trong sự nghiệp chǎm sóc, bảo vệ sức khoẻ của nhân dân, nhằm phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là một sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tư tưởng và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. 

KỶ NIỆM 93 NĂM NGÀY THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM (3/2/1930 - 3/2/2023)